Przemoc domowa
Przemoc domowa to zamierzone działanie lub zaniechanie jednej osoby wobec drugiej, które wykorzystując przewagę sił narusza prawa i dobra osobiste, powodując cierpienia i szkody fizyczne i psychiczne.
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej definiuje przemoc domową jako jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
a) narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
b) naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
c) powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
d) ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
e) istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
Przemoc w rodzinie przybiera różne formy: od przemocy fizycznej, przez przemoc seksualną i psychiczną, po przemoc ekonomiczną. Przemoc w rodzinie rzadko jest incydentem jednorazowym. Zazwyczaj ma ona charakter długotrwały i cykliczny.
Można wyróżnić jej następujące rodzaje:
- przemoc fizyczna – każde zachowanie względem drugiej osoby, którego celem jest zadanie fizycznego bólu, uszkodzenie ciała, pogorszenie stanu zdrowia, pozbawienie życia.
Przykłady: popychanie, bicie, odpychanie, kopanie, obezwładnianie, przytrzymywanie, policzkowanie, szczypanie, duszenie, klapsy, ciągnięcie za włosy i ich wyrywanie, bicie otwartą dłonią lub pięścią, bicie przedmiotami, oparzenie, przypalanie papierosem, drapanie, gryzienie, plucie, ograniczenie swobody ruchu, trucie, zmuszanie do zażywania narkotyków lub picia alkoholu, porzucenie w niebezpiecznej okolicy, nieudzielenie koniecznej pomocy, celowe stwarzanie sytuacji niebezpiecznych dla zdrowia lub życia itp.
- przemoc psychiczna – każde zachowanie mające na celu zmniejszenie poczucia własnej wartości osoby krzywdzonej, wzbudzenie w drugiej osobie strachu, pozbawienie jej poczucia bezpieczeństwa i kontroli nad własnym życiem.
Przykłady: wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, narzucanie własnego zdania i przekonań, stała bezpodstawna krytyka, wmawianie choroby psychicznej, kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami, domaganie się posłuszeństwa, poniżanie, znieważanie, zawstydzanie, stosowanie gróźb, celowa agresja wobec ulubionych zwierząt, niszczenie własności osobistej lub przedmiotów mających jakąś wartość dla ofiary, grożenie popełnieniem samobójstwa, zabiciem osoby krzywdzonej bądź kogoś jej bliskiego, zmuszanie do przyglądania się aktom przemocy, odrzucenia emocjonalne, wykorzystywanie dzieci do sprawowania kontroli (np. porwanie dziecka, wrogie nastawianie go w stosunku do osoby krzywdzonej), wywoływanie poczucia strachu poprzez spojrzenia, gesty, działania (np. trzaskanie drzwiami, demonstrowanie broni, drażnienie zwierząt) itp.
- przemoc seksualna – każde zachowanie mające na celu zmuszenie krzywdzonej osoby do podjęcia współżycia lub niechcianych czy nieakceptowanych praktyk i zachowań seksualnych.
Przykłady: gwałt, wymuszanie współżycia seksualnego i nieakceptowanych pieszczot, seksu z osobami trzecimi lub w ich obecności, sadystyczne formy współżycia seksualnego, krytyka i wyśmiewanie zachowań seksualnych, rozbieranie z użyciem siły, zmuszanie do uprawiania prostytucji, zmuszanie do oglądania masturbacji, filmowanie i robienie zdjęć podczas seksualnej aktywności bez zgody drugiej osoby, zmuszanie do oglądania pornografii itp.
- przemoc ekonomiczna i zaniedbanie – każde zachowanie, którego celem jest ekonomiczne i bytowe uzależnienie osoby krzywdzonej od sprawcy, oraz niezaspakajanie podstawowych potrzeb fizycznych i emocjonalnych
Przykłady: odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, niezaspokajanie potrzeb materialnych rodziny, brak opieki i uniemożliwienie zaspokajania podstawowych potrzeb fizjologicznych (związanych ze snem, higieną, odżywianiem itp.), ograniczanie dostępu do leków, opieki medycznej itp.
Pamiętaj, że przemoc domowa to przestępstwo ścigane przez prawo, a nie prywatna sprawa rodziny. Jeżeli Ty lub ktoś z Twojego otoczenia doświadcza przemocy, skontaktuj się z przedstawicielami instytucji (jak pomoc społeczna czy policja), którzy podejmą działania w kierunku udzielenia odpowiedniej pomocy. Możesz też złożyć zawiadomienie o przestępstwie do prokuratury lub policji (interwencja policji nie jest równoznaczna ze złożeniem zawiadomienia).
Przemoc domowa rzadko jest incydentem jednorazowym. Jeżeli wobec sprawcy nie podejmie się natychmiastowych, stanowczych działań – przemoc się powtórzy.
Aby skutecznie przeciwstawić się agresji, należy przełamać strach i pozwolić sobie pomóc. Każda osoba, która padła ofiarą przemocy może liczyć na wsparcie. Ważne, aby na przemoc domową reagowali także sąsiedzi oraz bliscy ofiar. To pomoże odpowiednim podmiotom skutecznie działać. Bierne przyglądanie się sytuacji na pewno nic nie zmieni, a jeden sygnał może pomóc uniknąć tragedii.
Kontakt do pracowników socjalnych OPS Pilchowice:
telefoniczny: 32 332 71 65; 574 138 735
lub osobisty, w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej w Pilchowicach
Nieborowice, ul. Główna 52,
w następujących godzinach:
- poniedziałek 7.00 – 14.00
- wtorek 7.00 – 12.00
- środa 7.00 – 12.00
- czwartek 12.00 – 17.00
- piątek 7.00 – 12.30
e-mail: kierownik.ops@pilchowice.pl
Pomoc społeczna obok przedstawicieli policji, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, oświaty i ochrony zdrowia – jest zobowiązana do podejmowania działań w przypadku uzasadnionego podejrzenia wystąpienia zjawiska przemocy domowej.
Działania te podejmowane są w ramach procedury „Niebieskiej Karty” przez powołaną w tym celu grupę diagnostyczno-pomocową w skład której wchodzi pracownik socjalny i dzielnicowy. Dokonanie diagnozy i podejmowanie interwencji w oparciu o procedurę „Niebieskie Karty” nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy domowej ani osoby stosującej przemoc domową.
Procedura „Niebieskich Kart” została opracowana i wprowadzona po to, aby uruchamiać proces trwałej zmiany w kierunku przerwania przemocy, z włączeniem służb o różnych kompetencjach. Celem jest zatrzymanie przemocy na etapie, który nie wypełnia jeszcze znamion przestępstwa, a w przypadku potwierdzenia, że przemoc ta jest zjawiskiem powtarzającym się, wówczas organy ścigania (policja, prokuratura) wszczyna postępowanie dotyczące przestępstwa znęcania się nad rodziną.
Procedura rozpoczyna się od wypełnienia formularza „Niebieska Karta – A”. Kartę A może wypełnić:
• policjant
• pracownik socjalny i asystent rodziny
• pracownik oświaty
• przedstawiciel ochrony zdrowia
• członek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych
Choć zawsze najważniejsze są działania, które możesz podjąć sam/a, to właśnie dzięki wsparciu różnych służb i instytucji współdziałających w ramach procedury „Niebieskie Karty”, zyskasz również pomoc w zapewnieniu Ci bezpieczeństwa; wsparcie w rozwiązaniu trudnej sytuacji (nie tylko związanej z przemocą, ale np. w uniezależnieniu się od sprawcy w kwestiach materialnych, zawodowych, mieszkaniowych, jak również pomoc psychologiczną, prawną lub inną, jakiej oczekujesz); jak również monitoring zmieniającej się sytuacji czy podejmowanie przez specjalistów działań mających na celu zmianę zachowania sprawcy, poczynając od uświadomienia sprawcy konsekwencji stosowania przemocy i tego, że różne instytucje będą interesować się jego/jej zachowaniem, działań edukacyjnych, zobowiązania do leczenia odwykowego, a w określonych prawem przypadkach również np. zakaz kontaktu, zbliżania się, nakaz eksmisji.
Pracownicy socjalni w procedurze „Niebieskie Karty” realizują takie zadania jak np.:
- diagnoza sytuacji i potrzeb rodziny,
- udzielenie kompleksowych informacji dotyczących:
- możliwości uzyskania pomocy (w szczególności psychologicznej, prawnej, socjalnej, pedagogicznej) oraz wsparcia,
- formach pomocy dzieciom doznającym przemocy,
- możliwościach podjęcia dalszych działań mających poprawić obecną sytuację;
- organizowanie dostępu do pomocy medycznej dla osoby dotkniętej przemocą;
- zapewnienie osoby dotkniętej przemocą w rodzinie schronienia w całodobowej placówce świadczącej pomoc (m.in. w specjalistycznych ośrodkach wsparcia);
- prowadzenie rozmów z osobami mogącymi stosować przemoc w rodzinie na temat konsekwencji stosowania przemocy oraz możliwościach uzyskania wsparcia (np. podjęcie leczenia lub terapii i udział w programach korekcyjno-edukacyjnych).
Grupy diagnostyczno-pomocowe powoływane są przez Zespół Interdyscyplinarny. Zespół Interdyscyplinarny w Gminie Pilchowice tworzą przedstawiciele:
- Policji
- Sądu
- Ośrodka Pomocy Społecznej
- Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
- Służby Zdrowia
- Oświaty
Przewodniczącą Zespołu Interdyscyplinarnego jest Jolanta Szczecina – kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Pilchowicach, która pełni dyżur w sprawach przemocy w czwartki, w godzinach od 16 do 17 po uprzednim kontakcie telefonicznym.
Kontakt do Zespołu Interdyscyplinarnego – 730 179 561
Nie obawiaj się skorzystać z pomocy.
Wszystkie sprawy i wątpliwości dotyczące przemocy w rodzinie możesz omówić z konsultantami Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” – 800 12-00-02
Zespół Poradnictwa Specjalistycznego i Interwencji Kryzysowej przy PCPR w Gliwicach KLIKNIJ TUTAJ
Ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży DIADA w Gliwicach KLIKNIJ TUTAJ
Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Knurowie KLIKNIJ TUTAJ
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Pilchowicach KLIKNIJ TUTAJ
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę KLIKNIJ TUTAJ
